Thứ Tư, 24 tháng 4, 2013

BỆNH THÁN THƯ CÀ CHUA

Triệu chứng bệnh;
 Trên trái trái đang hoặc đã chín có khi trên trái già.  Bệnh thường gây hại trong mùa mưa, mưa nhiều  độ ẩm không khí cao hoặc trong ruộng tưới nhiều nước. lúc đầu xuất  hiện Đốm bệnh hình tròn, úng nước, hơi lõm xuống. Sau đó đốm bệnh lan dần ra, có đường kính 0,5 - 2 cm, tâm vết bệnh có màu nâu đen,viền màu nâu xám. Bên trong vết bệnh có nhiều vòng đồng tâm, và có những chấm nhỏ li ti màu đen nhô lên.
Tác nhân gây bệnh :
     Do nấm Colletotrichum phomoides (Sacc.) Chester gây ra.
 Biện pháp phòng trị :
       Phun trị bằng thuốc Copper B 75 WP, FOLPAN 50SC, Appencarb ... 0,2 - 0,4% khi bệnh gây hại.
      Thu gom và tiêu hủy các trái bị bệnh.
      Chọn giống ít nhiễm bệnh, chống mưa cho cây vào lúc ra trái.
      Trồng cây mật độ vừa phải, làm giàn tạo sự thoáng khí cho cây

BỆNH SƯƠNG MAI HẠI CÂY CÀ CHUA


 Nguyên nhân Do nấm Phytophthora infestans gây ra. Là bệnh rất phổ biến trên cây cà chua, đặc biệt là khi trời lạnh, đêm và sáng sớm có nhiều sương mù, hoặc có mưa nhỏ, ban ngày trời âm u, ít nắng...
Bệnh còn gây hại trên khoai tây (là cây thường được trồng trên cùng một cánh đồng hay trồng xen với cà chua trong các vụ đông ở miền Bắc nước ta).
Bệnh gây hại ở nhiều bộ phận của cây, từ thân, cành, lá cho đến hoa, trái.
- Trên lá: Ban đầu vết bệnh có hình tròn hoặc bán nguyệt, mầu xanh tối, sau đó phát triển rộng dần thành hình dạng bất kỳ. Chỗ bị bệnh sau đó bị chết và biến thành mầu nâu đen. Nếu nặng, nhiều vết liên kết lại với nhau dễ làm cho lá bị chết khô hoặc bị thối, mặt dưới sẽ lá mọc ra một lớp nấm mầu trắng (nếu ẩm ướt).
- Trên thân, cành: Ban đầu vết bệnh có hình bầu dục nhỏ, nếu thời tiết thuận lợi, sẽ lan rộng dần bao quanh và kéo dài dọc theo thân cành, chỗ bị bệnh hơi lõm xuống và úng nước, mầu nâu đậm, tóp nhỏ lại, dễ gẫy.
- Trên hoa: Bệnh xuất hiện trên đài hoa, sau đó lan dần sang cánh hoa, nhị hoa. Nếu cuống hoa bị bệnh sẽ làm cho cả chùm hoa bị rụng.
- Trên trái: Ban đầu vết bệnh chỉ là một điểm nhỏ trên vỏ trái hoặc trên núm mầu nâu nhạt, sau chuyển dần sang mầu nâu đen rồi lan ra khắp bề mặt trái. Thịt trái trở nên khô cứng, vỏ trái xù xì lồi lõm. Nếu ẩm độ không khí cao, trên vết bệnh cũng mọc lên một lớp nấm trắng xốp, về sau trái bị thối đen nhũn.
Bệnh có thể xuất hiện và gây hại trong suốt thời kỳ sinh trưởng của cây cà chua, nhưng thường hại nhiều từ khi cây giao tán trở đi (vì lúc này ruộng cà bị bít bùng, ẩm độ không khí trong ruộng rất cao, rất thuận lợi cho bệnh phát triển mạnh).
Để hạn chế tác hại của bệnh có thể áp dụng kết hợp một số biện pháp sau đây:
- Lên liếp hình mai rùa để không bị đọng nước mỗi khi có mưa hoặc tưới nhiều.
- Nên trồng những giống có khả năng chống chịu với bệnh.
- Không lấy hạt ở những ruộng đã bị bệnh để làm giống cho vụ sau, vì bệnh có thể truyền qua hạt giống.
- Không nên trồng quá dầy để ruộng cà luôn thông thoáng.
- Do nấm bệnh tồn tại trong tàn dư của cây bị bệnh ngoài đồng ruộng. Nên sau khi thu hoạch cần thu gom sạch sẽ và đưa ra khỏi ruộng những tàn dư của cây cà chua và khoai tây (nếu có) trên ruộng.
- Tỉa bỏ bớt lá già ở dưới gốc, bắc giàn tạo cho ruộng cà chua luôn thông thoáng, giảm bớt ẩm ướt trong ruộng.
- Kiểm tra ruộng cà chua thường xuyên. Nếu phát hiện bệnh chớm phát sinh, mà thời tiết lại đang thuận lợi cho bệnh thì dùng luân phiên một trong hai loại thuốc Mexyl MZ 72WP hoặc Dipomate 80WP phun xịt để phòng trị bệnh (cả hai loại thuốc này đều pha với lượng 35-40 gram/bình 8 lít), rồi phun 5 bình cho 1.000m2. Nên phun 2-3 lần (mỗi lần cách nhau khoảng 5-7 ngày).
Ngoài tác dụng phòng bệnh, thuốc Dipomate 80WP còn cung cấp thêm kẽm và mangan cho cây, nên sẽ kích thích cho cây xanh tốt hơn. Thuốc Mexyl MZ 72WP có tác động tiếp xúc và nội hấp, nên vừa có tác dụng phòng, vừa có tác dụng trị bệnh, hiệu lực trừ bệnh nhanh và kéo dài. Thực tế sản xuất cho thấy thuốc này có hiệu quả rất cao đối với bệnh sương mai cà chua.
- Ở những nơi thường bị bệnh gây hại nặng hàng năm, nên điều khiển thời vụ né tránh những thời gian có điều kiện thời tiết thuận lợi cho bệnh như đã nêu ở phần trên.
- nên luân canh với cây trồng khác

Bệnh hại cà chua(Bệnh đốm vi khuẩn )

Triệu chứng bệnh

Bệnh hại chủ yếu ở lá và quả, có khi vết bệnh xuất hiện trên cả cuống lá, thân cây. Bệnh xuất hiện từ thời kì cây con cho đến cây có quả chín.
Trên lá, vết bệnh là những chấm nhỏ 1-2 mm xanh trong giọt dầu, thâm quầng về sau giữa vết bệnh chuyển màu đen, xung quanh đốm đen có quầng vàng (mô xung quanh vàng nhạt). Trên quả, nhiều vết đốm đen, hơi nổi lên trên vỏ quả, ở giữa vết bệnh mô chết có thể rách nát nên trông giống như vết lở loét, xung quanh vết đốm có quầng ủng nước (xanh) hoặc không xuất hiện. Vết bệnh trên quả có khi rộng tới 6-8 mm. Trên cuống lá và thân cành xuất hiện vết bệnh kéo dài, màu đen.

Nguyên nhân gây bệnh

Vi khuẩn Xanthomonas vesicatoria hình gậy ngắn 0,6-0,7 x 1-1,5 µm. Chuyển động có một lông roi 1 đầu, có vỏ nhờn. Trên môi trường đặc, khuẩn lạc có màu vàng, nhầy ướt. Phân giải gelatine, làm đông váng sữa, phân giải yếu tinh bột, phân giải đường glucose, lactose, maltose, saccharose tạo acid, không sinh ra khí. Có khả năng khử nitrate, không tạo ra indole.

Đặc điểm phát sinh phát triển bệnh

Nguồn bệnh chủ yếu lưu truyền theo tàn dư cây bệnh, trong tàn dư thân lá quả bệnh, vi khuẩn bảo tồn sinh sống tới 2 năm. Cho nên trồng cà chua độc canh trên đất cũ, vi khuẩn từ tàn dư truyền bệnh cho cây con và cây sản xuất trên ruộng. Tàn dư cây có thể bị nước sông cuốn đi xa tới các bãi ven sông để lan truyền bệnh trên cà chua mới trồng ở đó.
Nguồn bệnh vi khuẩn có thể bảo tồn trong hạt giống tới 16 tháng, song là thứ yếu, nó chỉ có ý nghĩa đối với vùng đất mới trồng cà chua lần đầu.
Vi khuẩn không bảo tồn trong đất và chết nhanh trong 2 đến 3 ngày sau khi tàn dư hoai mục, giải phóng vi khuẩn trực tiếp vào trong đất.
Bệnh lây lan trên đồng ruộng từ cây này sang cây khác nhờ mưa, gió và trong quá trình chăm sóc vun xới. Vi khuẩn xâm nhập vào cây chủ yếu qua lỗ khí khổng, qua vết thương ở quả, lá. Nhiệt độ tối thích cho sự phát triển của vi khuẩn là 25-30C, nhiệt độ gây chết cho vi khuẩn là 56C. Vì vậy, bệnh đốm đen phát triển mạnh trên đồng ruộng trong điều kiện nhiệt độ tương đối cao 23-30C và trong điều kiện ẩm độ không khí cao đặc biệt lá cây ẩm ướt, trong thời kỳ mưa gió thường xảy ra liên tục. Trong những điều kiện thuận lợi thời kỳ tiềm dục của bệnh là 3-6 ngày. Ở những nhiệt độ cho phép càng thấp, thời kỳ tiềm dục của bệnh càng kéo dài.
Vi khuẩn gây bệnh đốm đen cà chua có tính chuyên hoá hẹp, chủ yếu gây hại trên cây cà chua. Trong những điều kiện nhất định có thể gây bệnh trên ớt (cây cùng họ Solanaceae).

Phòng- trừ

  • Biện pháp chủ yếu là vệ sinh, tiêu diệt tàn dư cây bệnh trên đất ruộng, cầy lật vùi lấp tàn dư sau thu hoạch.
  • Gieo hạt giống khoẻ, sạch bệnh. Xử lý hạt giống.
Ở một số nước, thí nghiệm phòng trừ có kết quả khi bổ sung phun thuốc trên đồng ruộng bằng hỗn hợp Bordeaux 1% hoặc thuốc kháng sinh Agrimycin (hỗn hợp Streptomycin và Teramycin). Tuy nhiên, biện pháp này sử dụng rất hạn chế do còn có một số nhược điểm cần khắc phục.

Bệnh hại cà chua

Bệnh lở cổ rễ

 Triệu chứng bệnh

Thường có một số triệu chứng bệnh như: chết rạp cây con, thối rễ, thối gốc, thối thân, thối quả. 
Chết rạp cây con: cây con có thể bị hại trước hoặc sau khi mọc khỏi mặt đất. Trước khi nảy mầm, bệnh gây chết đỉnh sinh trưởng. Sau khi nảy mầm, nấm gây ra các vết bệnh màu nâu đậm, nâu đỏ hoặc hơi đen ở gốc cây sát mặt đất, phần thân non bị thắt lại, trở nên mềm và cây con bị đổ gục và chết. Cây lớn cũng bị hại nhưng chủ yếu chỉ bị hại ở phần vỏ. Bệnh có thể xuất hiện gây hại ở cả cây trưởng thành gây hiện tượng thối rễ hoặc thối gốc thân khi điều kiện ngoại cảnh thích hợp cho nấm phát triển. Ở gốc cây, triệu chứng ban đầu là vết lõm màu nâu hoặc hơi nâu đỏ sát mặt đất, vết bệnh có thể lan rộng quanh gốc thân và lan xuống rễ, gốc thân bị lở loét.
Khi quả cà chua tiếp xúc với đất trong điều kiện nóng ẩm cũng có thể bị nấm từ đất xâm nhập vào gây thối quả.
Nguyên nhân gây bệnh
: do Nấm Rhizoctonia solani phân bố rộng, là nguyên nhân gây bệnh hại gốc, rễ của một số loại cây trồng. Nấm này có khả năng hoại sinh nhưng mức độ khác nhau tuỳ theo chủng. Nấm Rhizoctonia solani có giai đoạn hữu tính hình thành đảm và bào tử đảm.  Sợi nấm màu trắng, phân nhánh vuông góc, chỗ phân nhánh hơi thắt lại, phần chỗ phân nhánh có vách ngăn. Khi sợi nấm già có màu nâu nhạt và hình thành hạch nấm. Hạch nấm dẹt, màu nâu hoặc nâu tối, kích thước và hình dạng hạch không cố định. Khi cấy nấm trên môi trường PGA hoặc PDA ở nhiệt độ 25-30°C, nấm phát triển mạnh, tản nấm có màu trắng xốp sau chuyển thành màu nâu và hình thành nhiều hạch nấm rất nhỏ. Nấm Rhizoctonia solani tồn tại trong nhiều loại đất ở dạng sợi, dạng hạch nấm. Nấm có thể xâm nhập vào tàn dư thực vật. Những yếu tố như nhiệt độ đất, độ ẩm đất, độ pH đất, sự hoạt động của các vi sinh vật đất có ảnh hưởng đến sự tồn tại và xâm nhiễm của nấm. Khi điều kiện thích hợp và thuận lợi, nấm xâm nhập và gây bệnh hại cây. Nấm hoạt động mạnh khi đất đủ ẩm. Đất quá khô hoặc bão hòa nước sẽ ức chế sự phát triển của nấm. Nấm dễ dàng xâm nhập qua vết thương, mặt khác nấm có khả năng trực tiếp xâm nhập vào mô thực vật non, mềm.
Trên đồng ruộng, bệnh có thể phát sinh và gây hại từ khi hạt nảy mầm đến khi cây trưởng thành. Ở vườn ươm, bệnh có thể gây chết rạp hàng loạt cây con.

Biện pháp phòng trừ

  • Vệ sinh đồng ruộng, thụ dọn tàn dư cây bệnh.
  • Luân canh cà chua với lúa nước.
  • Chọn đất không có nguồn bệnh để làm vườn ươm cây con.
  • Chăm sóc cho cây sinh trưởng phát triển khoẻ, tránh làm hư hại bộ phận rễ của cây khi vun xới, làm cỏ, lên luống cao, vun gốc cao, rãnh thoát nước tốt.
  • Chú ý phòng tuyến trùng nốt sưng hại rễ cây.
  • Có thể sử dụng thuốc Validacin 3 SC để phòng chống bệnh hoặc chế phẩm sinh học Trichoderma.